Apartman Haşere İlaçlama

Apartmanlar İçin Haşere İlaçlama Nasıl Planlanır?

Apartmanda haşere sorunu neredeyse hiçbir zaman tek dairenin sorunu değildir. Binayı zeminden çatıya kadar dikey olarak kat eden tesisat şaftları, banyo ve mutfak giderlerinin ortak kolona bağlandığı noktalar, asansör kuyusunun bodruma açılan dibi ve çöp odasının zemin bağlantısı; hamam böceğinin ve kemirgenin katlar arasında serbestçe dolaşabildiği hazır bir yol ağı oluşturur. Dördüncü katta gece mutfak tezgahında görülen tek bir böcek, çoğu zaman o dairede değil, bodrumdaki nemli sayaç odasında ya da konteynerin durduğu kapalı çöp hacminde üremektedir. Bu yüzden apartman uygulamasında ilk iş şikayetin geldiği daireye çıkmak değil, binanın kaynak noktalarını çıkarmaktır. İstanbul'da 2002'den bu yana yürüttüğümüz apartman işlerinde en sık karşılaştığımız tablo şudur: sakinler yıllarca kendi daireleri içinde bireysel önlem alır, gerçek üreme alanı ortak alanda el değmeden kalır ve sorun her mevsim başında aynı yerden geri döner. Kat maliki kurulunun ortak alan ilaçlamasını gündeme alması, aslında dairelerin tek tek harcadığı emeği ve masrafı da ortadan kaldıran karardır. Bir binada dairelerin yarısı önlem alıp diğer yarısı almadığında sonuç, hiç önlem alınmamış bir binadan çok da farklı olmaz; çünkü koloni ortak duvarın öbür tarafında yaşamaya devam eder. Bir başka gerçek de mevsimselliktir: hamam böceği hareketi ısınmayla birlikte mart sonundan itibaren görünür hale gelir, kemirgen ise havaların soğumasıyla sonbaharda binaya yönelmeye başlar. Yani bir apartmanın haşere takvimi yılın iki ucunda ayrı ayrı kurulur ve tek seferlik müdahalelerle yönetilemez.

Uygulamayı her zaman aşağıdan yukarı doğru kurguluyoruz. Ekip önce bodrum katına iner: sayaç odası, hidrofor ve su deposu hacmi, sığınak, kömürlük ya da depo olarak kullanılan bölmeler, kapalı otopark ve varsa kazan dairesi taranır. Rögar ağızları, gider ızgaraları, boru geçiş delikleri ve duvar-döşeme birleşimlerindeki çatlaklar not edilir. Çöp odası ayrı bir başlıktır; konteyner altı, duvar dibi ve tahliye kapısının eşiği burada en yoğun uygulama yapılan noktalardır. Ardından asansör kuyusunun dibi, şaft ağızları ve kat koridorlarındaki tesisat kapakları ele alınır. Kat sahanlıklarında geniş alana püskürtme yapmıyoruz; buralarda tercihimiz kokusuz jel ve nokta uygulamasıdır. Jel, mercimek büyüklüğünde damlalar halinde tesisat kapağı içine, elektrik panosu çevresine, kalorifer borusu geçiş deliğine ve süpürgelik boşluklarına bırakılır. Çatı katı ve teras tarafında ise güvercin pisliği, yosunlu birikinti su ve baca dipleri kontrol edilir. Orta ölçekli, tek girişli bir apartmanda ortak alanların tamamı yaklaşık iki ila üç saat sürer; daire içi uygulama talep eden sakinler varsa bu süre daire sayısına göre uzar. Uygulanan her nokta bina krokisine işlenir; böylece bir sonraki ziyarette hangi bölgede hareketin sürdüğü karşılaştırmalı olarak görülür ve program körlemesine tekrar edilmek yerine yalnızca sorunun devam ettiği hatta yoğunlaştırılır. Bu kayıt, yönetici değiştiğinde binanın geçmişinin kaybolmamasını da sağlar.

Hazırlık ve duyuru süreci, uygulamanın kendisi kadar belirleyicidir. Kat maliki kurulu kararı ya da yöneticinin yetkisi netleştikten sonra tarih birlikte belirlenir; hafta içi sabah saatleri, sakinlerin çoğunun evde olmadığı ve ortak alanların en boş olduğu dilim olduğu için en verimlisidir. Uygulamadan en az iki gün önce apartman girişine ve asansör kabinine ilan asılmasını, mümkünse kat temsilcileri üzerinden mesaj grubunda duyuru yapılmasını istiyoruz. Duyuruda uygulama tarihi, hangi bölgelerin çalışılacağı, o gün bodrum ve otoparkın ne kadar süre kullanılmayacağı ve dönüş saati yazılı olmalıdır. Sakinlerden istediğimiz hazırlık kısadır: bodrumdaki kişisel depolarda gıda ya da açık ambalaj varsa kapalı kaba alınması, çöp odasındaki poşetlerin uygulamadan önce tahliye edilmesi, otoparktaki araçların mümkünse dışarı çıkarılması. Daire içine girilecekse mutfak tezgahının boşaltılması, açık gıdanın kaldırılması, kuş kafesi ve akvaryumun kapatılması ya da odadan çıkarılması gerekir. Jel ve nokta uygulaması yapılan alanlarda bekleme süresi yoktur, sakinler hemen kullanabilir. Bodrum, çöp odası ve otopark gibi sıvı bariyer uygulanan hacimlerde ise yüzeyler kuruyup ortam havalandırılana kadar birkaç saat kapalı tutulması istenir. Çalışan sakinlerin yoğun olduğu binalarda hafta sonu sabahı da tercih edilebilir; önemli olan uygulamanın akşam iş çıkışına ve okul dönüş saatine denk gelmemesidir. Yatalak hastası ya da yeni doğan bebeği olan daire varsa yöneticiden bunu önceden öğreniyoruz, çünkü o katın uygulama sırası ve yöntemi buna göre ayarlanır.

Kullandığımız ürünlerin tamamı Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış biyosidal ürünlerdir ve firmamız halk sağlığı alanında haşere mücadelesi izin belgesine sahiptir. Uygulama bittiğinde apartman yönetimine, üzerinde uygulama tarihi, çalışılan bölgeler, kullanılan ürünlerin ticari adı ve etken maddesi, uygulama dozu ve bir sonraki ziyaret tarihi yazan belge teslim edilir. Ürünlerin ruhsat örneği ve güvenlik bilgi formları da dosyaya eklenir. Bu dosyanın yönetim klasöründe durması iki işe yarar: sakinlerden gelen soruların cevabı elde hazır olur ve olası bir denetimde ya da bina satış-kiralama sürecinde bakım geçmişi belgelenir. Periyot konusunda genel yaklaşımımız, apartman ortak alanları için üç ayda bir düzenli uygulamadır. Havaların ısındığı ilkbahar sonu ile yaz aylarında üreme hızlandığı için bu dönemde bir ara ziyaret eklemek çoğu binada işi kolaylaştırır. Kemirgen hareketi olan binalarda ise mevsim geçişleri kritiktir; sonbaharda sıcaklık düştükçe fare ve sıçan binaya girmeye çalışır, bu nedenle eylül-ekim döneminde dış çevre ve bodrum bariyerinin tazelenmesi gerekir. Uygulama dosyasının en az bir yıl boyunca saklanmasını öneriyoruz. Yıllık program yapan binalarda ziyaret tarihleri baştan belirlendiği için yönetim her seferinde yeniden karar almak zorunda kalmaz; ortak gider tarafında da yıl başında tek kalemde planlama yapılabildiği için sürpriz oluşmaz.

Apartmanlarda en sık gördüğümüz hataların başında marketten alınan spreylerin uzun süre bilinçsiz kullanılması geliyor. Bu ürünler kolonideki bireylerin bir kısmını öldürüp geri kalanını dağıtır; böcekler şaft üzerinden komşu dairelere yayılır ve zamanla aynı etken maddeye karşı direnç gelişir. İkinci sık hata, uygulamadan hemen sonra ortak alanların bol suyla yıkanmasıdır; kalıntı etkili uygulama yapılan süpürgelik dipleri ve duvar diplerinin silinmesi, işin büyük bölümünü boşa çıkarır. Bu yüzden uygulama sonrası birkaç gün boyunca genel temizlikte zemin ortasının silinmesini, duvar diplerine dokunulmamasını öneriyoruz. Üçüncüsü yapısal ihmaldir: çöp odasının kapısının altında fırça bandı olmaması, bodrum penceresinin kırık ya da tel örgüsüz kalması, şaft ağzının açık bırakılması, konteynerin kapaksız kullanılması. Keşif sırasında bu noktaları tek tek yazılı olarak yönetime bildiriyoruz, çünkü bunlar kapatılmadan hiçbir uygulama kalıcı olmaz. Kemirgen tarafında ise bina içine zehirli yem koymuyoruz; dış çevrede kilitli ve numaralandırılmış istasyonlar, iç mekanda ise yalnızca izleme amaçlı yapışkanlı tuzaklar kullanıyoruz. Bu ayrım, çocuk ve evcil hayvan bulunan binalarda hem güvenlik hem de takip açısından gereklidir. Son olarak sık gördüğümüz bir yapısal ayrıntı daha var: çöp konteynerinin bina duvarına dayalı durması ve bahçedeki ağaç dallarının cepheye değmesi. İkisi de kemirgen ve karınca için doğrudan tırmanma köprüsü oluşturur; konteynerin duvardan bir adım uzağa çekilmesi ve dalların budanması, hiçbir ürün kullanmadan hareketi belirgin şekilde azaltır.