Depo Genel Temizlik

Depolar ve Antrepolar İçin Genel Temizlik Nasıl Planlanır?

Depo temizliği, alanın büyüklüğünden çok yüksekliğiyle ilgilidir. 8-12 metre tavan yüksekliğine sahip bir binada kirin büyük kısmı gözle görülen zeminde değil, kimsenin bakmadığı üst kotlarda birikir: çelik makas ve aşık profilleri, çatı altındaki kablo tavaları, havalandırma kanalı üst yüzeyi, aydınlatma armatürü gövdeleri, sprinkler başlıkları, duman dedektörleri ve raf sistemlerinin en üst gözü. Buradaki toz iki ayrı sorun üretir. Birincisi güvenliktir: duman dedektörünün üzerini kaplayan toz tabakası cihazı geç tepki verir hale getirir, sprinkler başlığındaki toz ve örümcek ağı ise püskürtme desenini bozar. İkincisi ürün kalitesidir; üst kottaki toz her forklift geçişinde ve her kapı açılışında oluşan hava akımıyla aşağı iner ve stok kartonunun üstüne yerleşir. Müşteri veya tedarikçi denetiminde denetçinin parmağını sürteceği ilk yer de tam olarak orasıdır. Bu nedenle depo temizliğini her zaman yukarıdan aşağıya kurguluyoruz: önce yüksek kot, sonra raflar ve dikey yüzeyler, en son zemin. Tersi sırayla çalışılan bir depoda zemin iki kez temizlenir, biri boşa gider.

Yüksek kot çalışması ekipman ve yetkinlik ister. Makaslı platform ya da eklemli sepetli çalışma platformu kullanılır, çalışan personelin yüksekte çalışma eğitimi ve emniyet kemeri bağlantı noktası bulunur, çalışma alanı altında forklift trafiği durdurulup bariyerlenir. Temizlikte öncelikle sanayi tipi HEPA filtreli vakumla kuru toz alınır; üst kotta ıslak yöntemle başlamak çamuru aşağı damlatır ve stok üzerinde iz bırakır. Vakumdan sonra gereken yerlerde nemli bez ya da düşük basınçlı hava ile detay çalışması yapılır. Aydınlatma armatürlerinin camları silindiğinde aydınlık seviyesinin belirgin şekilde arttığını, hatta bazı depolarda ek armatüre ihtiyaç kalmadığını sık görüyoruz. Sprinkler başlıklarına asla boya, deterjan filmi veya yağlı sprey temas ettirilmez; bunlar tetikleme sıcaklığını değiştirir. Çatı ışıklıklarının iç yüzeyi de bu aşamada ele alınır; polikarbonat ışıklıkların üzerinde biriken toz, deponun gün ışığından aldığı aydınlığı belirgin biçimde düşürür ve gündüz saatlerinde gereksiz armatür yakılmasına sebep olur. Raf sistemlerinde kirişler, dikme ayakları ve mesh panel altları ele alınır; raf üzerindeki paletler kaldırılmadan yapılan çalışmada temizlenebilecek alan sınırlı olduğu için, mümkün olan bölümlerde raf boşaltma takvimi depo sorumlusuyla birlikte çıkarılır. Yüksek kot çalışması sırasında ekibin fark ettiği yapısal bulgular da not edilir: gevşemiş civata, eğilmiş raf dikmesi, kopmuş kablo bağı, çatıda sızıntı lekesi. Bu notlar temizlik raporunun sonuna eklenir ve çoğu depoda bakım planının hazır girdisi olur.

Zemin depoların en tartışmalı başlığıdır çünkü yüzey tipi yöntemi tamamen değiştirir. Epoksi kaplı zeminde asidik ürün kullanılmaz, parlaklık matlaşır ve kaplama zamanla kalkar; burada nötr pH deterjan ve disk fırçalı zemin yıkama makinesi çalışır. Ham beton ya da helikopter perdahlı zeminde gözeneklilik yüksek olduğu için daha sert fırça ve daha uzun temas süresi gerekir. Karo mozaik veya seramik zeminli eski antrepolarda ise asıl sorun derz aralarıdır. Forklift ve transpalet lastiklerinin bıraktığı siyah izler normal deterjanla çıkmaz; bunun için ayrı bir iz çıkarıcı ürün ve kırmızı ped kullanılır. Yıkama makinesi tek yönlü ve örtüşmeli şeritler halinde sürülür, emiş lastiği her vardiyada temizlenmezse zeminde su çizgisi bırakır ve kayma riski doğurur. Rampa önündeki ilk 10-15 metrelik şerit deponun en kirli bölgesidir; tır tekerleğiyle gelen çamur, egzoz kalıntısı ve yağmur suyu burada birikir, bu yüzden bu şerit günlük, deponun geri kalanı ise haftalık programa alınır. Zemindeki sarı koridor çizgileri ve palet alanı işaretleri de temizlikle birlikte görünürlük kazanır; iş güvenliği denetiminde bu çizgilerin okunabilir olması beklenir.

Depo temizliğinin operasyonla çatışmaması için planlama şarttır. Çalışma penceresi genellikle sevkiyatın bittiği akşam saatleri, hafta sonu ya da sayım günüdür. Depo sorumlusundan istediğimiz hazırlık: çalışılacak koridorun boşaltılması, forkliftlerin toplanması, elektrik ve su alma noktalarının gösterilmesi, yangın dolabı ile elektrik panosu önündeki bir metrelik güvenlik alanının açık olması ve kimyasal atık bulunan bölgelerin işaretlenmesi. Elektrik panosu, şarj istasyonu ve kablo tavası çevresinde ıslak yöntem kullanılmaz; buralarda vakum ve kuru bez çalışması yapılır. Akü şarj alanı ayrı bir başlıktır: burada asit sıçraması ve tuzlanma olabileceği için nötralize edici ürün kullanılır ve zeminde su birikintisi bırakılmaz. Zemin yıkaması yapılan koridorlar ıslakken forklift trafiğine açılmaz; makinenin emişi arkadan geldiği için zemin dakikalar içinde kurur, yine de uyarı dubaları kaldırılmadan koridor teslim edilmez. 5.000 metrekarelik bir depoda kapsamlı bir genel temizlik, yüksek kot dahil olmak üzere kalabalık bir ekiple iki-üç gün sürer; yalnızca zemin yıkama ve rutin temizlik ise bir gecede tamamlanabilir. Periyot önerimiz şudur: rampa şeridi ve ofis-yemekhane bölümü günlük, zemin genel yıkaması haftalık, raf dikmeleri ve dikey yüzeyler ayda bir, yüksek kot ve çatı altı kapsamlı temizliği ise altı ayda bir. Toz üretimi yüksek ürün tutan depolarda yüksek kot periyodu üç aya çekilir.

Bu işin en sık yapılan hatası, depo temizliğini bir süpürme meselesi olarak görmektir. Kuru süpürge ve fırça, ince tozu havaya kaldırır ve toz bir süre sonra aynı yere, üstelik daha geniş bir alana dağılarak geri iner; sonuç görüntü olarak temiz ama ölçüm olarak daha kötüdür. Sanayi tipi filtreli vakum bu yüzden tercih edilir. İkinci hata, yüksek kotu hiç programa almamaktır; yıllarca dokunulmamış bir çatı altı, tek bir kuvvetli hava akımında tüm deponun üzerine toz bırakabilecek kadar birikim taşır. Üçüncüsü, zemin yıkama makinesini bakımsız kullanmaktır: emiş lastiği yıpranmış ya da tankı kirli bir makine, kiri yaymaktan başka iş görmez. Dördüncüsü, palet altlarının ve rafın en alt gözünün atlanmasıdır; bu bölgeler hem tozun hem de haşere izinin biriktiği yerdir, temizlik sırasında görülen bir kemirgen izi haşere kontrol ekibine hemen bildirilmelidir. Beşincisi, zemin çizgilerinin üzerine agresif ped ve yüksek devirli makine sürülmesidir; iş güvenliği açısından okunması gereken sarı koridor ve palet alanı işaretleri birkaç yıkamada silikleşir, bu yüzden çizgi hatlarında daha yumuşak ped kullanılır. Son olarak temizlik ile dezenfeksiyonun karıştırılmaması gerekir; genel temizlik kiri alır, dezenfeksiyon ise temizlenmiş yüzeydeki mikroorganizmayı hedefler ve ikisi ayrı programlardır.