Kurumsal Bina Dezenfeksiyon

Kurumsal Binalar İçin Dezenfeksiyon Nasıl Planlanır?

Yüzlerce kişinin aynı havayı soluduğu ve aynı yüzeylere dokunduğu bir plazada bulaş iki koldan ilerler: temas yüzeyleri ve havalandırma sistemi. Temas tarafında sıralama sabittir; turnike ve kart okuyucu, asansör kabin butonları, kat kapısı kolları, toplantı odası masaları ve konferans telefonu, ortak yazıcı paneli, kat mutfağı dolap kolları ve kahve makinesi tuş takımı, tuvalet armatürleri ve kapı sürgüleri. Bu noktalar bir çalışma günü içinde yüzlerce farklı el tarafından kullanılır ve rutin temizlikte çoğu yalnızca görsel kirlilik ölçüsünde ele alınır. Hava tarafında ise resmi tabloyu klima santrali belirler. Enerji tasarrufu amacıyla taze hava oranı düşürülmüş, filtresi zamanında değiştirilmemiş ve drenaj tavası temizlenmemiş bir santral, bir kattaki havayı tüm bloğa dağıtan bir sistem haline gelir. Kurumsal binada dezenfeksiyon programı kurarken bu iki kolu ayrı ayrı ele alır, tesis yönetimine hangi noktanın hangi sıklıkta ve hangi yöntemle ele alınacağını gösteren bir matris veririz. Dezenfeksiyonun tek başına bir çözüm olmadığını da baştan söylemek gerekir: kirli yüzey dezenfekte edilemez, bu yüzden program her zaman temizlik ile dezenfeksiyonun sıralı ve ayrı iki adım olduğu kabulüyle kurulur.

Yöntem seçimi alanın karakterine göre değişir ve tek bir tekniğin tüm binaya uygulanması doğru sonuç vermez. Geniş açık ofis alanlarında, koltuk sırtlıkları ve bölme panolarında elektrostatik püskürtme kullanılır; yüklü damlacıkların yüzeye sarılması sayesinde masa altı ve kenar bölgelerde de kaplama sağlanır. Kapalı ve mobilyası yoğun hacimlerde, arşiv ve depo bölümlerinde ULV sisleme tercih edilir. Yüksek temaslı noktalarda ise hiçbir püskürtme yöntemi manuel silmenin yerini tutmaz; turnike, buton ve kol gibi noktalar uygun dezenfektanla ıslatılmış bezle, temas süresine dikkat edilerek tek tek silinir. Veri odası, UPS odası ve elektrik panolarında sıvı uygulama kesinlikle yapılmaz. Bu hacimlerde yalnızca kapı kolu, kart okuyucu ve masa yüzeyi gibi çevresel noktalar kontrollü nemde bezle ele alınır; ekipman yüzeyine dokunulmaz ve çalışma teknik ekip refakatinde yürütülür. Kat mutfakları ile kafeteryada gıda ile temas eden yüzeylerde yalnızca bu amaçla ruhsatlandırılmış ürünler kullanılır ve uygulama sonrası temiz suyla durulama yapılır. Kullanılan tüm ürünlerin Sağlık Bakanlığı ruhsatı ve güvenlik bilgi formu dosyada bulunur.

Havalandırma tarafı çoğu binada eksik kalan bölümdür ve kurumsal yapıda asıl farkı burası yaratır. Klima santralinde taze hava ve karışım gözü, filtre kaseti, soğutucu ve ısıtıcı serpantin yüzeyi, damla tutucu, drenaj tavası ve tahliye sifonu ile fan hücresi tek tek ele alınır. Drenaj tavasında biriken durgun su ile serpantin kanatları arasında sıkışan biyofilm, kattaki koku şikayetlerinin en yaygın ama en az akla gelen nedenidir. Serpantin uygun köpük temizleyiciyle açılır, tava boşaltılıp dezenfekte edilir, sifon dolgusu kontrol edilir. Filtreler tasarım sınıfına uygun yenisiyle değiştirilir; yıkanarak yeniden takılan filtre hem verim kaybı hem hijyen sorunu yaratır. Kanal iç yüzeyinde toz ve yağ birikimi varsa kanal temizliği ayrı bir iş kalemi olarak planlanır, çünkü santral temizliği kanalı kapsamaz. Nemlendirici bulunan santrallerde havuz ve nozul grubu ayrıca ele alınır. Çalışma sırasında santralin kapatılma ve tekrar devreye alınma sırası tesis yönetiminin teknik ekibiyle birlikte yürütülür; menfezler geçici olarak kapatılır, iş bittiğinde sistem kademeli devreye alınır ve ilk çalışma saatlerinde kat havası tazelenir.

Zamanlama kurumsal binada tek başına bir başarı faktörüdür. Uygulama mesai bitiminden sonra başlar ve kat kat ilerler; büyük bloklarda program birkaç geceye bölünerek her gece belirli katlar tamamlanır. Bir kattaki açık ofis alanının püskürtme ile ele alınması ekip büyüklüğüne göre kırk beş ile doksan dakika arasında sürer, buna yüksek temaslı noktaların manuel silinmesi eklenir. Uygulama öncesi tesis yönetiminden masaüstlerinin boşaltılması, evrakların çekmeceye kaldırılması, klavye ve ekranların üzerinin açık bırakılması istenir; kağıt ve elektronik cihazlar için ayrı yöntem uygulanır. Püskürtme yapılan alanlarda dezenfektanın etkili olması için gereken temas süresi beklenir, ardından alan havalandırılır. Çalışanlar tipik olarak uygulamadan iki ila dört saat sonra, pratikte ertesi sabah normal mesai saatinde binaya girebilir. Alerjik hassasiyeti olan çalışanların bulunduğu katlar için düşük kokulu formülasyon tercih edilir ve bu tercih program formuna işlenir. Uygulama sonrası temizlik ekibiyle koordinasyon önemlidir: dezenfekte edilen yüksek temaslı noktaların hemen ardından deterjanlı bezle silinmesi yapılan işi geçersiz kılar, bu nedenle sıralamanın temizlik sonrası dezenfeksiyon şeklinde olması gerekir.

Programın çıktısı kurumsal binada belge ve ölçülebilirliktir. Her uygulama sonrası hangi katlarda hangi yöntemin kullanıldığı, uygulanan ürünlerin ticari adı ve ruhsat numarası, doz ve temas süresi, uygulayıcı personelin sertifika bilgileri, klima santrali işlemleri ve değiştirilen filtre sınıfı rapora işlenir. Talep edildiğinde uygulama öncesi ve sonrası yüzey hijyeni ölçümü yapılır; bu ölçüm, dezenfeksiyonun etkisini rakamla göstererek program tartışmasını görüşten çıkarır ve iş sağlığı güvenliği kuruluna sunulabilecek somut veri sağlar. Periyot için kurumsal binalarda çalışan uygulama, yüksek temaslı noktalarda günlük veya vardiyalık silme rutininin bina temizlik ekibine devredilmesi, kapsamlı bina dezenfeksiyonunun ise üç ayda bir yapılmasıdır; klima santralleri mevsim geçişlerinde, yani soğutma ve ısıtma sezonu başlangıçlarında ele alınır. Salgın dönemlerinde ve yoğun hastalık bildirimi olan haftalarda frekans geçici olarak artırılır. En sık yapılan hatalar şunlardır: kirli yüzeye doğrudan dezenfektan uygulamak, temas süresini beklemeden silmek, tüm katta aynı bezle çalışarak kirliliği taşımak, klima santralini programın dışında bırakmak ve dezenfeksiyonu genel temizliğin yerine koymak.