Okul ve Kreş İçin Hijyen ve Haşere Çözümleri

Okullar ve Eğitim Kurumları İçin Bilmeniz Gerekenler

Eğitim kurumlarında hijyen programının ölçütü yalnızca etkinlik değildir; en az onun kadar önemli olan, uygulamanın öğrenciyle hiçbir noktada temas etmemesidir. Kalabalık, birbirine yakın çalışan ve ortak yüzeylere sürekli dokunan bir topluluk söz konusudur; kreş ve anaokulunda çocuklar zeminle doğrudan temas halinde oyun oynar, ilkokulda ortak oyuncak ve materyal elden ele dolaşır, ortaöğretimde ise yemekhane, kantin, spor salonu ve soyunma odaları riskin yoğunlaştığı alanlara dönüşür. Bir yerleşkede sorun çıktığında etkilenen sayı yüzlerle ifade edildiği için, hijyen burada operasyonel bir kalem olmaktan çıkıp kurumun itibar meselesi haline gelir. Veliye verilen güven, okulun akademik iddiasından önce gelen bir beklentidir ve tek bir olay bu güveni hızla aşındırır. Bu nedenle eğitim kurumlarında programı belirti üzerine değil, takvim üzerine kuruyoruz: uygulama zamanı öğrencinin binada olmadığı saatlere ve dönemlere göre planlanır, kullanılan yöntem ve ürünler kapalı alanda güvenli kullanıma uygun olacak şekilde seçilir, uygulama sonrası bekleme ve havalandırma süresi kurum yönetimine yazılı olarak bildirilir ve bu süre tamamlanmadan alan kullanıma açılmaz. Aynı yaklaşım temizlik kimyasalları için de geçerlidir; okullarda sık rastladığımız bir hata, ders saatinde kuvvetli kokulu ürünle koridor silinmesi ve sınıfların bu havayı çekmesidir. Hangi ürünün hangi saatte ve hangi seyreltmeyle kullanılacağı yazılı olarak tanımlandığında hem etkinlik artar hem gereksiz maruziyet ortadan kalkar. Programın ilk adımı bu yüzden ürün ve saat planının kurum yönetimiyle birlikte netleştirilmesidir.

Bir okulun risk haritası, alanların kullanım biçimine göre çıkarılır ve bölümlerin her biri farklı bir program gerektirir. Yemekhane, mutfak ve kantin fiilen bir gıda işletmesi gibi ele alınmalıdır; hazırlık tezgahları, kuru gıda deposu, soğuk oda, bulaşıkhane ve çöp çıkış hattı bu grubun kritik noktalarıdır. Tuvaletler ve lavabo alanları temas yoğunluğu en yüksek bölümdür ve buradaki asıl belirleyici periyodik uygulamadan çok sabun, kağıt havlu ve su akışının kesintisiz olmasıdır. Spor salonu, soyunma odaları ve duşlar nem nedeniyle mantar ve küf açısından ayrı bir başlıktır. Kütüphane ve arşiv odaları nemli tutulduğunda kağıt zararlıları için uygun ortam oluşturur. Bahçe, oyun alanı ve yeşil alanlar ise mevsime göre sivrisinek, karınca, kene ve arı yuvası riski taşır; oyun ekipmanlarının altı ve çevresi bu nedenle her ziyarette kontrol edilir. Yatılı bölümü olan kurumlarda yatakhaneler ayrı ve öncelikli bir kalemdir. Servis araçları da çoğu kurumda haritanın dışında kalır, oysa öğrencinin güne başladığı ve bitirdiği kapalı hacim orasıdır ve düzenli temizlik ile dezenfeksiyon rutini tanımlanmalıdır. Bu haritayı çıkarmadan yapılan uygulama, kaynağı hiç görmeden yalnızca koridorları işleyen bir çalışmaya dönüşür. Yerleşke büyüdükçe blok ve kat bazlı bir kroki hazırlamak, hangi noktanın en son ne zaman ele alındığını takip etmenin en pratik yoludur.

Eğitim kurumlarında takvimi belirleyen şey akademik dönem düzenidir. En kapsamlı çalışma yaz tatilinde, bina tamamen boşken yapılır; bu dönem hem zararlı kontrolünde derin uygulama hem de yemekhane, spor salonu ve yatakhane gibi bölümlerde kapsamlı genel temizlik için tek gerçek fırsattır. Su deposu temizliği ve dezenfeksiyonu da bu döneme yerleştirildiğinde eğitim aksamadan tamamlanır. Yarıyıl tatili ikinci geniş penceredir ve dönem ortasında biriken eksiklerin kapatılması için kullanılır. Dönem içinde ise program hafta sonlarına, resmi tatillere ve akşam saatlerine yayılan bakım ziyaretlerinden oluşur; bu ziyaretlerde izleme ünitelerinin okunması, mutfak ve çöp hattının kontrolü ve gerektiğinde nokta müdahale yapılır. Tadilat, boya, ek bina veya derslik yenilemesi yapıldığı yıllarda okul açılmadan önce inşaat sonrası temizlik ayrı olarak planlanmalıdır, çünkü ince inşaat tozu havalandırma sistemine ve ders materyallerine taşınır. Uzun tatil dönüşlerinde binanın günlerce kapalı kalması ayrı bir kalem daha doğurur: durgun kalan su hatlarının ve nadiren kullanılan lavaboların okul açılmadan önce akıtılması gerekir. Bu takvim bir kez oturduğunda, kurumun her yıl aynı sırayla ilerleyen ve bütçesi önceden belli bir programı olur. Yeni dönem başlamadan yapılacak son kontrol ziyaretinde ise yemekhane, tuvaletler ve spor salonu gözden geçirilir ve eksik kalan bir nokta varsa öğrenciler gelmeden tamamlanır.

Belgelendirme tarafında eğitim kurumları birden fazla muhataba karşı sorumludur. Milli Eğitim Bakanlığı ve il ile ilçe müdürlükleri kapsamındaki denetimler, İl Sağlık Müdürlüğü kontrolleri, yemekhane ve kantin için gıda mevzuatı kapsamındaki denetimler ayrı ayrı yürür. Kurumda tutulacak dosyada uygulayıcı firmanın biyosidal ürün uygulama izni, her uygulama için düzenlenen EK-1 belgesi, kullanılan ürünlerin ruhsat bilgileri ve güvenlik bilgi formları, su deposu temizlik sertifikası ile su analiz raporu, izleme ünitelerinin yerleşim krokisi ve temizlik personelinin hijyen eğitim kayıtları bulunmalıdır. Veli iletişimi de bu dosyanın uzantısıdır; tatil döneminde yapılan çalışmanın kapsamını ve tarihini anlatan kısa bir bilgilendirme, okul açılışında sorulacak soruların çoğunu önceden karşılar. Uygulama sonrası bekleme ve havalandırma süresinin kayıt altına alınması, hem kurum yönetimi hem veli için en somut güvencedir. Bu bilgileri her ziyaret sonunda yazılı olarak teslim ediyor, talep halinde veliye iletilebilecek sade bir özet metin de hazırlıyoruz. Yemekhane ve kantin hizmeti dışarıdan bir firmaya verilmişse, o firmanın kendi hijyen kayıtlarının da kurum dosyasında bulunması gerekir; denetimde sorumluluk kurumda kaldığı için bu belgeleri sözleşmeye bağlamak en sağlıklısıdır. Kurum içinde dosyadan sorumlu tek bir kişi belirlenmesi ve bu görevin yazılı olarak devredilmesi, yönetim değişimlerinde kayıt zincirinin kopmasını engelliyor.

Programın kalıcı olması, ziyaretler arasında okulun kendi rutinini sürdürmesine bağlıdır. Temizlik personelinin hangi yüzeyi hangi ürünle ve ne kadar temas süresiyle işleyeceğini bilmesi, çöplerin gün içinde hangi sıklıkta boşaltılacağı, yemekhane arkası ve çöp toplama alanının kapaklı ve düzenli tutulması, sınıflarda yiyecek bırakılmaması gibi basit kurallar, periyodik uygulamanın etkisini birkaç katına çıkarır. Bu nedenle her kapsamlı çalışma sonrasında okul personeline kısa ve uygulamalı bir aktarım yapıyor, yazılı talimatı kurumda bırakıyoruz. İzleme ünitelerinin çocukların erişemeyeceği noktalara, kilitli veya yüksek konumlara yerleştirilmesi ve krokide kayıt altına alınması güvenlik açısından şarttır. Kreş ve anaokullarında ek olarak oyun alanı zeminlerinin ve sık dokunulan materyallerin günlük rutine yazılmasını öneriyoruz. Fiyatı belirleyen unsurlar kapalı alan büyüklüğü, öğrenci ve derslik sayısı, yemekhane ile mutfağın varlığı, yatakhane bulunup bulunmadığı, bahçe alanının genişliği, su deposunun hacmi ve planlanan ziyaret sayısıdır; bu değişkenler nedeniyle yerinde görmeden rakam vermiyoruz. Küçükçekmece merkezli ekiplerimiz İstanbul genelindeki okul, kreş ve eğitim kurumlarına hizmet verir; yerleşkeyi gördükten sonra kapsam ve takvim yazılı olarak iletilir, keşif ve teklif için ücret alınmaz: 0552 571 64 10.