Osmangazi
Akrep İlaçlama Hizmeti

Osmangazi'de akrep konusu, ilçenin Uludağ eteğine yaslanmış olmasıyla ve tarihi taş yapı stoğuyla doğrudan ilgili. Tophane, Hisar, Alacahırka ve Muradiye çevresinde yüzyıllık sur ve istinat duvarları bulunuyor; bu duvarların büyük bölümü harçsız ya da harcı zamanla dökülmüş taş örgüdür ve içleri boydan boya boşluk barındırır. Akrebin gündüz aradığı serin, karanlık ve nemli aralık tam olarak bu boşluktur. Yamaç mahallelerde araziyi teraslamak için yapılmış bahçe istinat duvarları da aynı işlevi görür; bu duvarların dibinde biriken yaprak ve toprak, gölgeyi ve nemi sabitler. İkinci etken eğimli arazidir; Uludağ eteğinden aşağı inen yüzey suyu ve gece boyunca yamaçtan çöken serin hava, duvar diplerinde nemli bir mikro ortam yaratır. Üçüncü etken ise İnkaya ve Çekirge çevresindeki yeşil dokudur; bahçeli evlerin ve otel bahçelerinin toprak yapısı ile taş peyzaj öğeleri, yerleşimi kalıcı hale getirir. Bu koşullarda görülen türler genellikle küçük gövdeli ve nemi seven gruptandır. Bu koşulların üst üste bindiği parsellerde popülasyon kalıcıdır; yani sorun bir mevsimlik bir göç değil, yerleşmiş bir toplulukla uğraşmak anlamına gelir ve programın da buna göre kurulması gerekir.

Osmangazi'de akrep uygulamasını planlarken yapının kendisini bir veri olarak okuyoruz, çünkü tarihi dokuda müdahale yöntemi standart bir apartmanınkinden farklı olmak zorunda. Tescilli ve tarihi yapılarda taş yüzeye zarar verecek ya da iz bırakacak uygulamalardan kaçınılır; ürün seçimi ve uygulama basıncı buna göre ayarlanır. Keşif aşamasında duvar dipleri, teras basamak altları, bodrum menfezleri, kömürlük girişleri, avlu döşemesindeki gevşemiş taş aralıkları ve tesisat rögarları taranır; karanlıkta yapılan mor ötesi lamba taraması ise duvarın hangi bölümünde yoğunlaşma olduğunu net biçimde gösterir. Uygulamada mikro kapsül formülasyonlu, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı rezidual biyosidal kullanılır; kapsül yapısı aktif maddeyi gözenekli taş yüzeyinde tutar ve emilerek kaybolmasını yavaşlatır. Bina çevresine kesintisiz bariyer çekilir, duvar derzleri, bodrum ve sığınak menfezleri, sayaç kabinleri ve kapı eşiği çevresi ayrıca işlenir. İç mekanda geniş yüzey uygulaması yapılmaz. Keşif sırasında binanın hangi kotta olduğu da not edilir; yamaç arazide alt kottaki bloklar hem yüzey suyunu hem yukarıdan inen bireyleri karşıladığı için bariyer bu cephede daha yoğun tutulur.

Kimyasalın yanına eklenmesi gereken fiziksel önlemler, Osmangazi'de çoğu zaman uzun vadeli çözümün asıl parçasıdır. Bina cephesine bakan taş duvarlarda açık kalmış derzlerin uygun harçla kapatılması, mimari dokuya zarar vermeden yapılabilecek en etkili müdahaledir. Duvar diplerinde biriken yaprak, budama artığı ve toprak yığınının temizlenmesi gölgeyi ve nemi azaltır. Bahçe ve avlularda odun yığınının, boş saksıların ve kullanılmayan bahçe mobilyasının duvardan ve cepheden uzağa alınması barınma noktalarını kaldırır. Bina tarafında ise giriş kapılarına fırçalı eşik bandı takılması, bodrum ve kömürlük menfezlerine ince gözlü paslanmaz tel geçirilmesi, tesisat borularının duvardan geçtiği deliklerin kapatılması ve avlu giderlerine süzgeç konması, girişi doğrudan kısıtlar. Yamaç mahallelerde ayrıca yüzey suyunun bina dibinde toplanmasını önleyecek basit bir eğim ve drenaj düzenlemesi, hem nemi hem akrep baskısını düşürür. Bahçe ve avlularda sulama düzeni ayrıca gözden geçirilir; akşam yapılan sulama gece boyunca yüzeyi nemli tuttuğu için hayvanın binaya yaklaşma nedenini artırır. Sulamanın sabaha alınması ve duvar diplerinde su birikmesini önleyecek basit bir eğim düzeltmesi, tarihi dokuya hiç dokunmadan alınabilecek en etkili önlemler arasındadır.

Osmangazi'de akrep hareketliliği nisanda başlar, temmuz ve ağustostaki sıcak gecelerde en yüksek düzeye çıkar, ekim ile birlikte belirgin biçimde azalır. Yamaç mahallelerdeki apartmanlarda ve bahçeli evlerde iki uygulamalı bir program genellikle yeterli olur; ilki bahar başında bariyeri kurmak, ikincisi temmuz ortasında yenilemek için yapılır. Otel ve konaklama işletmelerinde ise takvim doluluk durumuna göre ayarlanır ve uygulama misafir hareketinin en az olduğu saatlerde yürütülür. Uygulamalarda kullanılan ürünlerin tamamı ruhsatlı biyosidallerdir ve saha personelimiz halk sağlığı alanında biyosidal ürün uygulama belgesine sahiptir; iş bitiminde ürün, doz, uygulanan alan ve tarih bilgisini içeren belge teslim edilir. Bahçesinde çocuk bulunan evlerde ve evcil hayvan beslenen konutlarda uygulama saati ile kuruma süresi önceden bildirilir. Uygulamadan sonra avlu ve bahçede ölü birey görülmesi beklenen bir durumdur; süpürgeyle toplanması yeterlidir, çıplak elle alınmamalıdır. Tarihi taş duvarların bulunduğu parsellerde ilk sezon boyunca tekil görülmeler sürebilir, çünkü kalın duvar gövdesindeki bireylerin bariyerle temas etmesi zaman ister; bu durumda ek bir ziyaret planlanır ve hat yeniden değerlendirilir. Yamaç mahallelerdeki apartmanlarda ise yıl içinde hangi ayda ve hangi kotta görülme olduğunun kaydedilmesi, bir sonraki yılın uygulama zamanını belirlemekte doğrudan kullanılır.

Osmangazi Akrep İlaçlama — Sık Sorulan Sorular