Osmangazi
Fare ve Kemirgen İlaçlama Hizmeti

Osmangazi'de kemirgen baskısının merkezi tarihi ticaret dokusudur ve bunun yapısal bir nedeni vardır. Hanlar Bölgesi, Uzun Çarşı ve çevresindeki yapıların altyapısı onlarca yıl içinde katman katman büyümüş, kanalizasyon hatları defalarca yenilenmiş ve eski hatlar çoğu zaman yerinde bırakılmıştır; bu terk edilmiş hatlar kemirgen için kesintisiz, korunaklı ve kimsenin göremediği bir yol ağı oluşturur. Buna çarşıdaki ürün çeşitliliği ekleniyor: kuruyemişçi, baharatçı, bakkal, lokanta ve gıda toptancısı yan yana çalışıyor ve gün sonunda ortaya çıkan atık miktarı yüksek. Santral Garaj çevresindeki toptancı hattı ve Demirtaş ile Panayır tarafındaki sanayi ile depo işletmeleri ikinci odak noktasıdır; buralarda sorun genellikle sevkiyat kapıları çevresinde, atık toplama alanlarında ve hammadde depolarının duvar diplerinde başlar. Yamaç mahallelerdeki eski konut dokusunda ise kaynak, terk edilmiş binalar ve bakımsız bahçelerdir; buradan komşu binalara göç sürekli devam eder. Bu yapıda kemirgen kontrolünü zorlaştıran bir başka unsur da erişim sorunudur; terk edilmiş hatların ve kapatılmış bodrum bölümlerinin bir kısmına fiziksel olarak ulaşılamadığı için mücadele çoğu zaman çevreleme mantığıyla yürütülür.

Kemirgen mücadelesinin omurgası, kilitlenebilir emniyetli yem istasyonlarının doğru hatlar üzerine kurulmasıdır. Kemirgen açık alanın ortasından yürümez; duvar diplerini, boru güzergahlarını, kanal ağızlarını ve karanlık geçişleri izler. Bu nedenle istasyon yerleşiminden önce sahada iz taraması yapılır ve dışkı, duvarda oluşan yağlı sürtünme izi, kemirme izi, toz üzerindeki ayak izleri ile yuva ağızları kayda geçirilir. İstasyonlar bu hatlar üzerine birbirini tamamlayacak aralıklarla konur; her biri numaralandırılır ve yerleşimi gösteren kroki hazırlanır. Ziyaretlerde her istasyonun tüketimi ayrı ayrı kaydedilir, böylece koloninin hangi bölgede yoğunlaştığı sayısal olarak görülür. İstasyonlar yalnızca anahtarla açılır ve yem bloğu içeride sabitlenir; çocuk, evcil hayvan ve hedef dışı canlılar içeriğe erişemez. Gıda hazırlama ve satış alanlarının içinde zehirli yem kullanılmaz; bunun yerine mekanik yakalama düzenekleri ve yapışkanlı izleme araçları konumlandırılır. İz taramasında sürtünme izinin koyuluğu da değerlendirilir; belirgin ve parlak bir bant uzun süredir kullanılan bir güzergahı, silik bir iz ise yeni açılmış bir geçişi gösterir ve istasyonlar buna göre önceliklendirilir.

Çarşı ve han bölgesinde programın en kritik parçası, uygulamanın tek dükkanla sınırlı kalmamasıdır. Bitişik nizam yapılarda kemirgen ortak duvarların içinden, asma tavan boşluklarından ve terk edilmiş tesisat hatlarından dükkanlar arasında serbestçe dolaşır; komşu işletme müdahale etmediği sürece tek dükkandaki program yalnızca göçü yavaşlatır. Han ve pasaj yönetimlerine bu nedenle bodrum katı, ortak koridorlar, çöp toplama noktası ve avlu çevresini kapsayan tek bir program öneriyoruz. Yapısal tarafta ise şunlar istenir: dükkan kapılarının altına metal eşik bandı takılması, havalandırma menfezlerine paslanmaz tel geçirilmesi, tesisat borusunun duvardan geçtiği boşlukların çelik yünü ve harçla kapatılması, kullanılmayan gider ağızlarının kapatılması ve asma tavan boşluklarına erişim noktalarının denetlenebilir hale getirilmesi. Bu düzenlemeler yapılmadığında yem tüketimi hiçbir zaman sıfıra inmez. Depolama düzeni tarihi yapılarda ayrı bir zorluk çıkarır; tonozlu ve düzensiz zeminli bodrumlarda paletle yükseltme her zaman mümkün olmaz. Bu durumda raf sistemleri duvardan ayrık kurulur ve denetim koridorları zeminde işaretlenerek boş bırakılır; amaç duvar diplerinin her ziyarette görülebilmesini sağlamaktır.

Gıda satan ve üreten işletmelerde programın belgelenmesi denetimlerin doğrudan konusudur. Hazırladığımız zararlı kontrol dosyası işletme planı üzerine işlenmiş numaralı istasyon krokisini, ziyaret takvimini, her ziyaretin tespit ve tüketim kayıtlarını, kullanılan ürünlerin ruhsat ve güvenlik bilgi formlarını, uygulayıcı personelin belge örneklerini ve düzeltici faaliyet önerilerini içerir; bu dosya HACCP sisteminin zararlı kontrolü başlığına doğrudan yerleşir. Ziyaretlerde ayrıca tesisat şaftları, pano çevresi ve kablo kanalları incelenir, çünkü kemirgen kaynaklı kablo hasarı yalnızca arıza değil elektrik kaynaklı yangın riski anlamına gelir; tarihi yapılarda bu risk daha da ağırdır. Uygulamalarda Sağlık Bakanlığı ruhsatlı rodentisitler kullanılır, saha ekibimiz uygulama belgelidir ve her ziyaret sonunda izleme raporu ile uygulama belgesi işletme sorumlusuna teslim edilir. Çarşı bölgesinde bu raporların han yönetiminde toplanması, sorunun hangi bölümden beslendiğini zamanla açıkça gösterir. Kemirgen sayısının tamamen sıfırlanması gerçekçi bir hedef değildir; amaç dükkanlara giriş olmadan çevre hattında ve bodrumda durdurmak, bunu da tüketim verisiyle belgelemektir. Bu ölçüt hem denetimlerde savunulabilir bir çerçeve sunar hem zamanla kullanılan kimyasal miktarının düşmesini sağlar. Bir açıklık kapatıldıktan sonra ilgili istasyondaki tüketimin düşmesi beklenir; düşmüyorsa kapatma eksik yapılmış demektir ve nokta yeniden incelenir.

Osmangazi Fare ve Kemirgen İlaçlama — Sık Sorulan Sorular