Yıldırım
Karınca İlaçlama Hizmeti

Yıldırım'da karınca sorununun coğrafyası ilçenin eğimiyle şekilleniyor. Uludağ eteğine yaslanan Teleferik, Yiğitler ve Emirsultan hattındaki üst kot mahallelerde bahçeli eski evler, teraslanmış parseller ve taş istinat duvarları bulunuyor; eğimli zeminde su hızla süzüldüğü için toprak boğulmuyor ve koloniler kışı rahat geçiriyor. Bu parsellerdeki eski meyve ağaçlarının sürgünlerinde gelişen yaprak bitleri şekerli bir salgı üretiyor, karınca bu salgı için gövdeye çıkıyor ve dallardan cepheye, oradan pencerelere ilerliyor. Alt kotlardaki yoğun apartman dokusunda ise tablo farklı; burada kaynak genellikle kaldırım ve avlu döşemelerinin altındaki kum yatağı, bina temeli çevresindeki dolgu ve komşu boş parsellerdir. Kentsel dönüşüm alanlarındaki boş arsalar da kalıcı yuva alanı sunar ve buradan çevre binalara sürekli göç olur. Zemin katlardaki fırın ve gıda dükkanlarında ise dökülen şeker ile un doğrudan besin sağlar. Bu iki farklı tablo, ilçede aynı hizmetin iki ayrı biçimde kurulmasını gerektiriyor; üst kotta bahçe ve ağaç eksenli bir program yürütülürken, alt kotta zemin ve komşu parsel eksenli bir yaklaşım gerekiyor.

Karıncada görünen bireyleri öldürmek sonuç vermez; ortada dolaşan işçiler koloninin küçük bir bölümüdür ve yerleri hızla doldurulur. Üstelik kaçındırıcı sprey bazı türlerde koloninin bölünmesini tetikler ve tek yuva yerine birden çok yuvayla uğraşmaya yol açar. Bu nedenle yöntem yem uygulamasıdır: işçi birey yemi alır, yuvaya taşır, kraliçe ve larvalarla paylaşır ve etki koloninin tamamına yayılır. Hangi yemin kullanılacağını koloninin o andaki beslenme yönelimi belirler; larva besleme döneminde protein ve yağ ağırlıklı yem, diğer dönemlerde şekerli yem öne çıkar ve tercih yıl içinde değişebilir. İlk ziyarette iki tip yem birlikte konur, tüketim izlenir, ikinci ziyarette tercih edilen tip üzerinden devam edilir. Yem bırakılan noktaların çevresine hiçbir biçimde sprey sıkılmaz. Bahçe ve avlularda hava koşullarına dayanıklı granül yemler yuva ağızlarına ve geçiş hatlarına konumlandırılır. Yem miktarı da sonucu etkiler; fazla yem koloninin bir bölümünü doyurup taşımayı yavaşlatırken, ölçülü bırakılan yem sürekli bir taşıma hareketi yarattığı için etkiyi hızlandırır ve yuvaya daha kısa sürede ulaşır.

Yıldırım'ın sıkışık dokusunda bina tarafındaki fiziksel önlemler özellikle önemlidir, çünkü kaynağın parsel dışında olduğu durumlarda giriş noktalarını kapatmak elinizdeki tek kalıcı araçtır. Pencere ve kapı kasalarındaki boşlukların, klima tesisat deliklerinin, doğalgaz ve su borusu geçişlerinin sızdırmaz macunla kapatılması, balkon giderlerine ince süzgeç konması ve süpürgelik hattındaki açıklıkların doldurulması iç mekana girişi doğrudan azaltır. Bahçeli parsellerde ise ağaç ve çalı dallarının cepheye, pencere pervazlarına ve çatı saçağına temas etmeyecek biçimde budanması, karıncanın yükselmek için kullandığı köprüleri kaldırır; yaprak biti görülen ağaçların bahçe bakımı kapsamında ele alınması şekerli salgı kaynağını ortadan kaldırır. Kaldırım ve avlu döşemelerindeki gevşemiş derzlerin doldurulması yuvalanmayı zorlaştırır. Sulamanın akşam yerine sabah yapılması ve saksı altlıklarında su biriktirilmemesi de yardımcı olur. Balkon ve pencere önlerindeki saksı düzeni de gözden geçirilir; doğrudan zemine oturan saksıların altı sürekli nemli kaldığı için küçük yuvalar burada kurulur ve daire içine giriş buradan başlar. Saksıların yerden yükseltilmesi ve altlıklarda su bırakılmaması, balkondan gelen şikayetlerin büyük bölümünü hiçbir kimyasala gerek kalmadan bitirir.

Yıldırım'da karınca hareketliliği nisanla başlar, temmuz ve ağustosta zirve yapar, ekimde düşer. Bahçeli parsellerde nisan ile temmuz olmak üzere iki uygulamalı program çoğu durumda yeterlidir; zemin katta fırın ve gıda dükkanı bulunan binalarda ise ziyaret sıklığı artırılır çünkü besin kaynağı her gün yenilenir. Komşu parselde boş arsa ya da yıkım alanı varsa dış hat uygulaması ayrıca güçlendirilir. Kullanılan jel ve granül yemler Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmıştır; uygulamayı belge sahibi personel yürütür ve iş bittiğinde yapılan işi gösteren belge bırakılır. Bebek bulunan konutlarda ve evcil hayvan beslenen dairelerde yem noktaları erişilemeyecek aralıklara ya da kapalı yem istasyonlarının içine yerleştirilir. Uygulamadan sonraki iki hafta boyunca hangi yem tipinin tüketildiği kaydedilir ve bu veri sonraki ziyaretin yem seçimini belirler. Komşusunda boş arsa bulunan binalarda ayrıca dış hattaki granül yemlerin ne kadar sürede tükendiği izlenir; tüketim hızlıysa dışarıdan gelen baskı yüksek demektir ve yem noktalarının sayısı artırılır. Zemin katında gıda işletmesi bulunan binalarda ise ziyaretler arasında dökülen ürünün toplanıp toplanmadığı not edilir, çünkü kaynak sürdükçe yem tüketimi düşük kalır.

Yıldırım Karınca İlaçlama — Sık Sorulan Sorular