Osmangazi
Karınca İlaçlama Hizmeti

Osmangazi'de karınca sorununun karakterini belirleyen şey, ilçenin taş ve toprakla iç içe geçmiş dokusudur. Muradiye, Tophane ve Alacahırka çevresindeki avlulu evlerde, tarihi bahçelerde ve Kültürpark çevresindeki yeşil alanlarda toprak yüzeyi geniş, gölge sürekli ve taş döşeme yaygındır. Doğal taş ve küp taş kaplamaların altındaki kum yatağı, karınca için kolay kazılabilir ve üstü kapalı bir yuva hacmi sunar; derzler zamanla gevşedikçe koloni büyür ve giriş çıkış hızlanır. Yamaç arazi ise ikinci bir avantaj sağlar; eğimli zeminde su hızla süzüldüğü için toprak boğulmaz ve yuvalar kışı daha kolay geçirir. Üçüncü etken tarihi bahçelerdeki eski ağaçlardır; bu ağaçların sürgünlerinde gelişen yaprak bitleri şekerli bir salgı üretir, karınca bu salgı için gövdeye çıkar ve dallardan cepheye, oradan pencerelere ilerler. Çarşı bölgesinde ise kaynak farklıdır; gıda satan dükkanlarda dökülen şeker, un ve kuruyemiş kırıntısı doğrudan besin sağlar. Bu dokuda dikkat çeken bir başka nokta da kolonilerin kalıcılığıdır; tarihi bahçelerde ve avlularda yuvalar onlarca yıldır aynı yerde bulunabilir, dolayısıyla tek bir uygulamayla tamamen ortadan kaldırılmaları beklenmemelidir.

Karıncada gördüğünü öldürmeye çalışmak sonuç vermez, çünkü ortada dolaşan işçiler koloninin küçük bir bölümüdür ve yerleri hızla doldurulur; üstelik kaçındırıcı sprey bazı türlerde koloninin bölünmesini tetikleyerek tek yuva yerine birkaç yuvayla uğraşmaya yol açar. Bu yüzden uygulanacak yöntem yemdir. Yemi bulan işçi onu yuvaya götürür, kraliçeye ve larvalara aktarır; böylece etki koloninin bütününe dağılır. Yem tipi türün o dönemki beslenme eğilimine göre seçilir; larva besleme döneminde proteinli ve yağlı yeme, diğer zamanlarda şekerli yeme yönelim görülür ve aynı koloni yıl içinde tercih değiştirebilir. İlk ziyarette iki tip yem birlikte konur, tüketim izlenir ve ikinci ziyarette tercih edilen tip üzerinden devam edilir. Yem noktalarının çevresine sprey uygulanmaz. Avlu ve bahçelerde hava koşullarına dayanıklı granül yemler, yuva ağızlarına ve geçiş hatlarına konumlandırılır. Yem miktarı da sonucu etkiler; fazla yem bırakmak koloninin bir bölümünü doyurup taşımayı yavaşlatırken, ölçülü bırakılan yem sürekli bir taşıma hareketi yarattığı için etkiyi hızlandırır ve daha kısa sürede yuvaya ulaşır.

Osmangazi'nin tarihi dokusunda yapısal düzenleme yaparken mimari değere dikkat etmek gerekir; bu yüzden önerdiğimiz müdahaleler geri döndürülebilir ve yüzeye zarar vermeyen türdendir. Taş döşemelerdeki gevşemiş derzlerin uygun dolgu malzemesiyle kapatılması, yuvalanmayı zorlaştıran en etkili adımdır. Avlu ve bahçelerde ağaç dallarının cepheye, pencere pervazlarına ve çatı saçağına temas etmeyecek biçimde budanması, karıncanın yükselmek için kullandığı köprüleri kaldırır. Yaprak biti görülen ağaç ve süs bitkilerinin bahçe bakımı kapsamında ele alınması şekerli salgı kaynağını ortadan kaldırır. Sulamanın akşam yerine sabah yapılması ve saksı altlıklarında su biriktirilmemesi, toprağın gün içinde bir süre kurumasını sağlar. Bina tarafında pencere ve kapı kasalarındaki boşluklar, klima tesisat delikleri ve avlu giderleri kapatılır. Gıda satan dükkanlarda ise dökülen ürünün gün sonunda toplanması ve açık ürünlerin kapalı kaplara alınması gerekir. Avlulardaki çeşme ve su yalakları da değerlendirilir; sürekli nemli kalan taş yüzeylerin çevresi hem su hem serinlik sağladığı için yoğun geçiş noktalarıdır. Bu bölgelerde yem konumlandırmasının suya temas etmeyecek biçimde, korunaklı noktalara yapılması gerekir; aksi halde yem kısa sürede işlevini kaybeder.

Osmangazi'de karınca hareketliliği nisanla başlar, temmuz ve ağustosta zirveye çıkar, ekimde düşer. Avlulu evlerde ve bahçeli yapılarda nisan ile temmuz olmak üzere iki uygulamalı program çoğu durumda yeterli olur; çarşıdaki gıda dükkanlarında ise periyodik ziyaretlerin sıklığı artırılır çünkü besin kaynağı sürekli yenilenir. Uygulamada kullanılan jel ve granül yemler Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidallerdir; uygulamayı belgeli personel yapar ve iş sonunda kapsamı gösteren belge teslim edilir. Bebek bulunan konutlarda ve evcil hayvan beslenen evlerde yem noktaları erişilemeyecek aralıklara ya da kapalı yem istasyonlarının içine yerleştirilir; avlu ve bahçede kullanılan granüller ise hayvanların gezindiği alanların dışına konur. Uygulamadan sonraki iki hafta boyunca hangi yem tipinin tüketildiği kaydedilir ve bu veri bir sonraki ziyaretin yem seçimini belirler. Avlulu yapılarda ayrıca taş döşemedeki yuva ağızlarının kapanıp kapanmadığı izlenir; yeni ağız açılıyorsa koloni tam olarak etkilenmemiş demektir ve yem tipi ile konumlandırma yeniden değerlendirilir. Çarşıdaki gıda dükkanlarında ise ziyaretler arasında dökülen ürünün toplanıp toplanmadığı da not edilir, çünkü besin kaynağı sürdüğü sürece yem tüketimi düşük kalır.

Osmangazi Karınca İlaçlama — Sık Sorulan Sorular