Lapseki
Karınca İlaçlama Hizmeti

Lapseki'de karınca sorununun bahçelerle organik bir bağı var. Meyve ağaçlarında yaprak biti ve koşnil gibi emici zararlılar tatlımsı bir salgı üretir; karınca bu salgıyla beslenir ve karşılığında bu zararlıları koruyup ağaçtan ağaca taşır. Bu nedenle kiraz ve şeftali bahçelerinde karınca yalnızca rahatsız edici bir tür değil, bitki sağlığını da etkileyen bir aktördür. Ağaç gövdesinde yukarı aşağı hareket eden yoğun bir işçi hattı görülmesi neredeyse her zaman dalda emici zararlı bulunduğunun işaretidir. Yerleşim tarafında ise koloniler bahçe toprağında, sulama hattı boyunca nemlenen bölgelerde, avlu döşemesinin altında ve saksı diplerinde kurulur; eve giriş balkon kapısı alt profili, pencere kasasındaki mastik açıklıkları ve tesisatın duvarı deldiği noktalardan olur. Hasat döneminde toplanan meyvenin avluda ya da serin bir odada beklemesi, koloniyi doğrudan ev içine çeken en güçlü uyarandır. Bu ilişki nedeniyle bahçedeki karınca yoğunluğu, ağaçtaki zararlı yoğunluğunun da dolaylı bir göstergesi olur; işçi hattı yoğunlaştıkça dalda beslenen popülasyonun büyüdüğü anlaşılır. Bahçe bakımıyla ilaçlamanın birlikte yürütülmesi bu yüzden zorunludur.

Karıncada sprey ile görünen bireyleri öldürmek en yaygın hatadır ve çoğu zaman sorunu büyütür; işçi hattı kesildiğinde koloni yeni bir güzergâh açar, bazı türlerde stres altında bölünerek birden fazla odak oluşur. Bu nedenle yöntemimiz yem esaslıdır. Önce iz takibi yapılır ve yuvanın hangi yönde olduğu belirlenir. Ardından besin tercihi test edilir; koloniler mevsime ve gelişim evresine göre şekerli ya da yağlı proteinli yeme yönelir. Lapseki'de bahçe kaynaklı kolonilerde tatlı salgıya alışkın bireyler genellikle şekerli yeme hızlı yanıt verir, ancak bu her koloni için doğrulanmalıdır. Doğru seçilmiş yem işçi bireylerce yuvaya götürülür, kraliçeye kadar ulaşır ve koloni kaynağından itibaren çöker. Dış çeperde bina temel hattı, avlu döşemesi derzleri ve giriş kapısı çevresi kalıcı etkili rezidual bariyerle işlenerek yeni giriş engellenir. Yem hattı kurulduktan sonraki ilk günlerde işçi trafiğinde artış görülmesi beklenen bir seyirdir ve bu hareket yuvaya taşınan miktarı belirler. Bu süre boyunca hatta müdahale edilmemesi programın tamamlanması için şarttır. Yem tipi ilk seferde tutmazsa ikinci ziyarette değiştirilerek hat yeniden kurulur.

Bahçe tarafında yapılacak düzenlemeler ev içi sorununu doğrudan azaltır. Ağaç gövdelerine uygulanan fiziksel engel bantları karıncanın taca çıkmasını zorlaştırır; emici zararlıya yönelik bahçe bakımının ziraat mühendisi önerisiyle yürütülmesi ise besin kaynağını kökten keser. Sulama başlıklarının bina temeline yakın çalışmaması, toprağın sürekli nemli kalmasını engelleyerek koloni kurulumunu zorlaştırır. Avlu döşemesi derzlerindeki boşlukların doldurulması, saksıların duvardan uzak tutulması ve bitki dallarının cepheye temas etmemesi yuvadan binaya uzanan köprüleri keser. Ev içinde ise hasat döneminde toplanan meyvenin kapalı kaplarda veya kapağı kapanan bir odada tutulması, şekerli gıdaların açıkta bırakılmaması ve tezgâh kırıntılarının gün sonunda alınması alternatif besini ortadan kaldırır; böylece koloni konulan yeme yönelir. Hasat döneminde bir başka pratik önlem, meyve kasalarının avluda değil kapalı ve serin bir bölümde bekletilmesidir; açıkta bekleyen ürün koloniyi doğrudan yerleşime çeker. Kasaların boşaltıldıktan sonra yıkanması da kalan meyve suyu kalıntısının çekiciliğini ortadan kaldırır. Bu iki alışkanlık birlikte uygulandığında hasat dönemi belirgin biçimde rahat geçer. Kasa yıkama suyunun avluda göllenmemesi de ayrıca önemlidir.

Nika Temizlik olarak Lapseki'de bahçeli konut, köy evi, yazlık daire ve işletmelerde karınca uygulamaları yürütüyoruz. 2002'den bu yana sürdürdüğümüz saha çalışmasında önce türü ve o dönemki besin tercihini tespit ediyor, yem sistemini bu tespite göre kuruyoruz. Uygulama süresince yem noktalarının deterjanlı su ile silinmemesi gerekir; aksi halde hem yem hem iz feromonu ortadan kalkar ve program yarıda kalır. Bahçeli konutlarda programı hasat takvimine bağlıyor, ilk hattı meyve olgunlaşmadan önce kuruyoruz; hasat başladıktan sonra kurulan yem hattı, ortamdaki doğal şeker kaynağıyla yarışmak zorunda kaldığı için daha yavaş sonuç verir. Ağaç gövdesine uygulanacak fiziksel engel bantlarını ve bahçe bakımına ilişkin önerileri rapora ayrı bir başlık olarak yazıyoruz. Koloni tamamen çökmediyse ikinci ziyarette yem tipi değiştirilerek hat yeniden kurulur. Arı kovanı bulunan bahçelerde plan ayrıca gözden geçirilir. Uygulama sonunda yem hattının kaç gün yerinde kalacağı yazılı olarak bildirilir ve süre bitiminde noktalar toplanır. Bahçe bakımı için ziraat mühendisi önerisi alınmasını da rapora yazıyoruz.

Lapseki Karınca İlaçlama — Sık Sorulan Sorular