Depo İçin Hijyen ve Haşere Çözümleri

Depolar ve Antrepolar İçin Bilmeniz Gerekenler

Depoda hijyen bir konfor konusu değil, doğrudan stok güvenliği ve sözleşme meselesidir. Bir apartmanda haşere sorununun karşılığı rahatsızlıkken, depoda karşılığı ölçülebilir zarardır: kemirilmiş ambalaj nedeniyle iade edilen parti, kablo kemirilmesinden kaynaklanan elektrik arızası ve yangın riski, müşteri denetiminde alınan uygunsuzluk ve bunun sonucunda askıya alınan sevkiyat. Bu yüzden depo yöneticileri konuya temizlik penceresinden değil, risk yönetimi penceresinden bakar ve bakması da gerekir. Yapının kendine özgü riskleri de bu bakışı zorunlu kılar. Geniş ve yüksek hacim, gözle taranması güç raf araları, gün boyunca açık kalan yükleme kapıları, sürekli giren çıkan araç ve palet trafiği, ısınan ve nem tutan bölgeler, karton ile ahşap palet gibi kendisi barınak olabilen malzemeler; bunların hepsi bir arada bulunur. 2002'den bu yana İstanbul ve yakın Marmara'da lojistik tesislerinde çalışırken en sık gördüğümüz durum, iç alanda ciddi emek harcanırken dış sahanın hiç ele alınmamasıdır. Oysa depoya giren canlıların büyük bölümü ya yükle birlikte ya da bina çevresindeki otlu alan, atık noktası ve rögar hattı üzerinden gelir. Deponun hijyen planı bina duvarında değil, parsel sınırında başlar.

Depoda karar süreci apartman ve villadan farklı işler; teknik ihtiyacı depo sorumlusu veya lojistik yöneticisi tanımlar, harcamayı ise genellikle satın alma ya da tesis yönetimi onaylar. Bu ikili yapı, teklifin yalnızca fiyat değil, iş tanımı ve ölçülebilir çıktı içermesini gerektirir. Depolarda hizmetin kapsamını çoğu zaman müşterinin kendisi değil, deponun hizmet verdiği markaların denetim şartnameleri belirler; belirli sektörlerde çalışan tesislerde izleme noktası sayısı, ziyaret sıklığı, kayıt tutma biçimi ve düzeltici faaliyet takibi bu şartnamelerden gelir. Bu nedenle sözleşme kurulurken şu başlıkların yazılı olması gerekir: yıllık ziyaret sayısı ve tarihleri, izleme noktalarının sayısı ile bunların tesis planına işlenmiş krokisi, her ziyaret sonunda teslim edilecek rapor formatı, tespit edilen uygunsuzlukların kime bildirileceği ve hangi sürede kapatılacağı, denetim öncesi ek ziyaret talebinin nasıl karşılanacağı. Sözleşmede ziyaretlerin vardiya düzenine göre hangi saat aralığında yapılacağının da belirtilmesi, çalışmanın sevkiyat trafiğiyle çakışmasını baştan önler. Depo yönetimlerine en çok önerdiğimiz şey, bu dosyanın denetim gününde aranmayacak biçimde hazır tutulmasıdır; belgeleri denetim sabahı toplamaya çalışmak, en iyi yürütülen programı bile zayıf gösterir.

Depoda işin ölçülebilir kısmı izleme kayıtlarıdır ve bu kayıtların yönetim tarafından okunması, uygulamanın kendisi kadar değerlidir. Numaralandırılmış izleme noktaları tesis planına işlendiğinde, her ziyarette hangi noktada hareket görüldüğü karşılaştırmalı olarak izlenebilir hale gelir. Yöneticinin bakması gereken şey tek bir ziyaretin sonucu değil, eğilimdir: aynı bölgede üst üste birkaç ziyaret boyunca artan bir hareket varsa sorun ürünle değil, o bölgenin yapısıyla ilgilidir. Çoğu zaman bunun karşılığı somut bir bulgudur; kapanmayan bir kapı, kırılmış bir kapı altı fırçası, dışarı açılan bir kablo kanalı, duvara dayanmış bir palet yığını ya da yanı başındaki atık noktası. Bu nedenle raporun sonunda yalnızca yapılan iş değil, tesisin kapatması gereken maddeler de listelenmelidir ve bu maddelerin bir sahibi ile bir termini olmalıdır. Sahipsiz bırakılan düzeltici faaliyet listeleri her ziyarette aynen tekrarlanır ve zamanla anlamını yitirir. Deneyimimize göre depolarda kalıcı iyileşme, kullanılan üründen çok bu listenin kapatılma hızıyla ilgilidir; yapısal maddeleri kapatan tesislerde ziyaret sayısı zamanla azalabilir, kapatmayanlarda ise sıklık artırılsa bile tablo değişmez.

Operasyonel yerleşim, depoda çoğu kimyasal uygulamadan daha belirleyicidir. Duvar diplerinin boş bırakılması, yani raf ve palet yığınlarının duvara dayanmaması, hem izleme hem de temizlik için gereken denetim koridorunu oluşturur; duvara dayalı istiflenen bir depoda hiçbir program düzgün yürütülemez. Paletlerin zeminden yükseltilmiş tutulması, karton ambalajların uzun süre bekletilmemesi ve hasarlı ambalajın hızlı ayrıştırılması aynı mantığın parçasıdır. Mal kabul alanı ayrı bir başlıktır; depoya giren haşerenin önemli bölümü yükle birlikte gelir ve gelen paletin, özellikle gıda, ahşap ve karton yoğunluklu sevkiyatlarda, indirilirken gözle kontrol edilmesi basit ama etkili bir adımdır. Yükleme kapıları gün boyunca açık kaldığı için kapı altı boşluklarının, fırça bantların ve varsa hava perdelerinin çalışır durumda olması gerekir. Dış sahada otlu alanların biçilmesi, atık konteynerlerinin bina duvarından uzağa çekilmesi ve zemin gider hatlarının kontrolü, hiçbir ürün kullanılmadan hareketi belirgin biçimde azaltan işlerdir. Personel yeme içme alanının üretim ve stok alanından ayrılması ise depolarda en sık ihlal edilen ve en kolay düzeltilebilen kuraldır.

Program kurgusunda depolar için genel yaklaşımımız düzenli ve sık ziyarettir; çoğu tesiste aylık, riski düşük ve trafiği sınırlı depolarda iki aylık periyot uygundur. Buna denetim öncesi ek ziyaret, sezonluk yoğunluk dönemleri ve tesis genişlemesi gibi olaylar eklenir. Haşere kontrolünün yanında deponun temizlik tarafı da programın parçasıdır: zemin tozunun düzenli alınması, raf üstlerinin dönemsel temizliği, atık alanının yıkanması, sosyal alanların ve tuvaletlerin düzenli hijyeni ve tadilat ya da yeni bölüm açılışı sonrası inşaat sonrası temizlik. Depolarda gördüğümüz sık hatalar ise şunlardır: iç alana açık yem konulması, izleme noktalarının numarasız ve kayıtsız bırakılması, hizmetin yalnızca denetim yaklaşınca hatırlanması, dış saha ve atık alanının kapsam dışı tutulması ve raporların okunmadan dosyalanması. Kullandığımız ürünler Sağlık Bakanlığı ruhsatlı biyosidal ürünlerdir; her ziyarette uygulama belgesi, izleme kayıtları ve düzeltici faaliyet listesi tesise teslim edilir. Deponuzu ve parsel çevresini gezip izleme planı, ziyaret takvimi ve rapor formatını çıkarmak için keşif hizmetimiz ücretsizdir; keşif sonunda satın alma sürecine sunulabilecek yazılı teklif hazırlanır.